Quy trình kiểm định xây dựng là trình tự kiểm tra, đánh giá chất lượng, nguyên nhân hư hỏng hoặc các thông số kỹ thuật của công trình thông qua khảo sát, quan trắc, thí nghiệm, tính toán và phân tích.
Từ ngày 01/07/2026, hoạt động này được thực hiện theo quy định mới của pháp luật xây dựng hiện hành.
Quy trình kiểm định xây dựng là gì?
Kiểm định xây dựng là hoạt động kiểm tra và đánh giá chất lượng của vật liệu, cấu kiện, bộ phận công trình hoặc toàn bộ công trình xây dựng.
Việc kiểm định có thể được thực hiện để:
- Đánh giá chất lượng công trình hiện hữu.
- Xác định nguyên nhân nứt, lún, nghiêng hoặc hư hỏng.
- Đánh giá khả năng chịu lực của kết cấu.
- Phục vụ cải tạo, nâng cấp hoặc nâng tầng.
- Đánh giá chất lượng vật liệu, cấu kiện xây dựng.
- Làm cơ sở đề xuất phương án xử lý, gia cố.
Theo quy định hiện hành, nội dung kiểm định có thể tập trung vào chất lượng công trình, nguyên nhân hư hỏng hoặc sự cố, cũng như chất lượng vật liệu, cấu kiện và sản phẩm xây dựng.
Điểm quan trọng là phạm vi kiểm định không giống nhau cho mọi công trình. Nội dung khảo sát và thí nghiệm phải được xác định dựa trên nhiệm vụ kiểm định và vấn đề thực tế cần đánh giá.
Xem thêm: Dịch vụ kiểm định công trình xây dựng tại khu vực miền Nam
Quy trình kiểm định xây dựng gồm những bước nào?
Một quy trình thực tế có thể được triển khai qua 5 bước chính:
- Xác định nhiệm vụ và thu thập hồ sơ.
- Lập và phê duyệt đề cương kiểm định.
- Khảo sát, kiểm tra và thí nghiệm.
- Phân tích số liệu và đánh giá.
- Lập báo cáo kết quả kiểm định.
Bước 1: Xác định nhiệm vụ và thu thập hồ sơ
Trước khi kiểm định, chủ đầu tư, chủ sở hữu hoặc chủ quản lý, sử dụng công trình cần xác định rõ mục đích kiểm định.
Ví dụ:
- Nhà phố cần nâng tầng.
- Nhà xưởng cần cải tạo.
- Công trình xuất hiện vết nứt.
- Công trình có dấu hiệu lún hoặc nghiêng.
- Cần xác định khả năng chịu lực.
- Cần đánh giá chất lượng sau thời gian sử dụng.
Hồ sơ được thu thập có thể gồm:
- Bản vẽ thiết kế kiến trúc.
- Bản vẽ kết cấu.
- Hồ sơ hoàn công.
- Hồ sơ khảo sát xây dựng.
- Nhật ký và hồ sơ thi công.
- Biên bản nghiệm thu.
- Các kết quả kiểm định trước đó.
Nếu công trình không còn đầy đủ hồ sơ, đơn vị kiểm định có thể phải khảo sát và đo đạc hiện trạng để bổ sung dữ liệu cần thiết.
Bước 2: Lập và phê duyệt đề cương kiểm định
Sau khi xác định nhiệm vụ, tổ chức kiểm định được lựa chọn lập đề cương kiểm định để trình chủ đầu tư, chủ sở hữu hoặc chủ quản lý, sử dụng công trình phê duyệt.
Đề cương cần thể hiện phù hợp với nhiệm vụ kiểm định, trong đó có thể xác định:
- Đối tượng và phạm vi kiểm định.
- Nội dung khảo sát hiện trạng.
- Các phép đo và thí nghiệm cần thực hiện.
- Phương pháp kiểm tra.
- Tiêu chuẩn, quy chuẩn áp dụng.
- Thiết bị và phương tiện sử dụng.
- Số lượng mẫu cần kiểm tra.
- Nội dung tính toán, phân tích.
- Tiến độ thực hiện.
- Nội dung báo cáo kết quả.
Trong trường hợp kiểm định được thực hiện theo yêu cầu của cơ quan quản lý nhà nước có thẩm quyền, việc lập và phê duyệt đề cương còn phải đáp ứng các yêu cầu liên quan của cơ quan này.
Bước 3: Khảo sát, kiểm tra và thí nghiệm tại hiện trường
Đây là bước thu thập dữ liệu thực tế của công trình.
Kỹ sư kiểm định tiến hành khảo sát hiện trạng và kiểm tra các bộ phận nằm trong phạm vi đề cương.
Các công việc có thể gồm:
- Đo kích thước hình học cấu kiện.
- Kiểm tra tình trạng cột, dầm, sàn, móng.
- Đo và lập bản đồ vị trí vết nứt.
- Kiểm tra độ nghiêng hoặc biến dạng.
- Kiểm tra cường độ vật liệu.
- Xác định vị trí và đường kính cốt thép.
- Khoan lấy mẫu khi cần thiết.
- Thực hiện các thí nghiệm phù hợp.
Kiểm định không phá hủy
Một số phương pháp có thể được sử dụng để thu thập dữ liệu mà hạn chế tác động đến kết cấu.
Ví dụ:
- Súng bật nẩy.
- Siêu âm bê tông.
- Máy dò cốt thép.
- Thiết bị đo độ nghiêng.
- Thiết bị đo biến dạng.
Tuy nhiên, không phải công trình nào cũng cần áp dụng toàn bộ các phương pháp trên.
Kiểm định có lấy mẫu
Trong trường hợp cần xác định chính xác hơn đặc tính vật liệu, đơn vị kiểm định có thể đề xuất lấy mẫu tại công trình để thí nghiệm.
Ví dụ với bê tông có thể thực hiện khoan lấy mẫu lõi và đưa mẫu đi thí nghiệm theo yêu cầu kỹ thuật.
Việc lựa chọn phương pháp phải căn cứ vào mục tiêu kiểm định, hiện trạng và yêu cầu đánh giá.
Bước 4: Phân tích số liệu và đánh giá khả năng chịu lực
Sau khi có dữ liệu hiện trường, kỹ sư tiến hành tổng hợp và phân tích.
Các thông tin có thể được sử dụng gồm:
- Kích thước thực tế của cấu kiện.
- Cường độ vật liệu.
- Đặc điểm cốt thép.
- Tải trọng hiện tại.
- Hiện trạng hư hỏng.
- Điều kiện sử dụng công trình.
- Dữ liệu khảo sát liên quan.
Đối với công trình cần đánh giá khả năng chịu lực, kỹ sư có thể xây dựng mô hình tính toán kết cấu phù hợp với phạm vi kiểm định.
Mục tiêu là xác định kết cấu hiện hữu có đáp ứng yêu cầu kỹ thuật trong điều kiện sử dụng đang xét hay không.
Trường hợp công trình chuẩn bị nâng tầng hoặc thay đổi công năng, tải trọng dự kiến sau cải tạo cũng cần được xem xét trong phạm vi tính toán phù hợp.
Bước 5: Lập báo cáo kết quả kiểm định
Kết quả kiểm định được tổng hợp thành báo cáo theo nội dung công việc đã thực hiện.
Báo cáo cần thể hiện rõ:
- Thông tin chung về công trình.
- Mục đích và nhiệm vụ kiểm định.
- Phạm vi kiểm định.
- Căn cứ và tiêu chuẩn áp dụng.
- Phương pháp khảo sát, kiểm tra.
- Kết quả đo đạc, thí nghiệm.
- Kết quả tính toán, phân tích.
- Đánh giá hiện trạng.
- Kết luận kiểm định.
- Kiến nghị xử lý nếu cần.
Nếu kết quả cho thấy công trình hoặc bộ phận công trình chưa đáp ứng yêu cầu thiết kế, quy chuẩn kỹ thuật hoặc tiêu chuẩn áp dụng, chủ đầu tư, chủ sở hữu hoặc chủ quản lý, sử dụng công trình có trách nhiệm tổ chức đánh giá và khắc phục theo quy định.
Xem thêm: Tại Sao Phải Kiểm Định Xây Dựng? 7 Lý Do Quan Trọng
Hồ sơ cần chuẩn bị khi kiểm định xây dựng
Chủ đầu tư nên chuẩn bị hồ sơ hiện có trước khi đơn vị kiểm định khảo sát.
| Nhóm hồ sơ | Tài liệu thường gặp |
|---|---|
| Pháp lý | Giấy phép, hồ sơ liên quan |
| Thiết kế | Kiến trúc, kết cấu, MEP |
| Thi công | Nhật ký, nghiệm thu |
| Hoàn công | Bản vẽ hoàn công |
| Khảo sát | Hồ sơ địa chất nếu có |
| Vận hành | Hồ sơ sửa chữa, cải tạo |
| Sự cố | Hình ảnh, biên bản, hồ sơ liên quan |
Không có đầy đủ hồ sơ không đồng nghĩa với việc không thể kiểm định. Tuy nhiên, khi thiếu bản vẽ hoặc dữ liệu kỹ thuật, phạm vi khảo sát thực tế có thể phải mở rộng để thu thập thông tin cần thiết.
Kiểm định xây dựng gồm những nội dung nào?
Theo quy định hiện hành, kiểm định xây dựng có thể tập trung vào ba nhóm chính:
Kiểm định chất lượng công trình
Đánh giá chất lượng của bộ phận công trình hoặc toàn bộ công trình dựa trên hồ sơ, khảo sát, thí nghiệm và phân tích phù hợp.
Kiểm định nguyên nhân hư hỏng
Được thực hiện khi công trình xuất hiện các dấu hiệu như:
- Nứt kết cấu.
- Lún công trình.
- Nghiêng công trình.
- Biến dạng.
- Hư hỏng cấu kiện.
Mục tiêu không chỉ là ghi nhận hiện trạng mà còn xác định nguyên nhân trong phạm vi nhiệm vụ kiểm định.
Kiểm định vật liệu và cấu kiện
Tập trung vào chất lượng của vật liệu, cấu kiện hoặc sản phẩm xây dựng cần kiểm tra.
Chi phí kiểm định xây dựng bao nhiêu?
Không có một mức giá cố định áp dụng cho mọi công trình.
Chi phí thường phụ thuộc vào:
- Loại công trình.
- Diện tích và quy mô.
- Số lượng cấu kiện cần kiểm tra.
- Mục đích kiểm định.
- Mức độ hư hỏng.
- Số lượng phép thử.
- Có cần khoan lấy mẫu hay không.
- Có cần tính toán khả năng chịu lực hay không.
- Phạm vi báo cáo và hồ sơ cần cung cấp.
Vì vậy, để báo giá chính xác, đơn vị kiểm định thường cần biết ít nhất loại công trình, quy mô, năm xây dựng, mục đích kiểm định và tình trạng hiện tại.
Quy trình kiểm định xây dựng: Thời gian bao lâu?
Thời gian thực hiện phụ thuộc vào phạm vi công việc.
Một công trình nhỏ, hồ sơ đầy đủ và phạm vi kiểm tra đơn giản có thể có quy trình triển khai nhanh hơn công trình lớn hoặc công trình có sự cố.
Các yếu tố ảnh hưởng gồm:
- Quy mô công trình.
- Số lượng vị trí kiểm tra.
- Khối lượng thí nghiệm.
- Thời gian thực hiện thí nghiệm.
- Mức độ phức tạp của kết cấu.
- Yêu cầu tính toán và lập mô hình.
- Tình trạng hồ sơ hiện có.
Do đó, không nên áp dụng một mốc thời gian cố định cho tất cả trường hợp.
Khi nào nên thực hiện kiểm định xây dựng?
Kiểm định thường được xem xét khi cần có cơ sở kỹ thuật để đánh giá công trình.
Một số trường hợp phổ biến:
- Công trình xuất hiện nứt, lún hoặc nghiêng.
- Chuẩn bị nâng tầng.
- Cải tạo công trình hiện hữu.
- Thay đổi công năng sử dụng.
- Cần đánh giá khả năng chịu lực.
- Cần xác định chất lượng công trình sau thời gian sử dụng.
- Có tranh chấp liên quan đến chất lượng xây dựng.
Xem thêm: Kiểm định xây dựng là gì? Quy trình, chi phí và khi nào cần kiểm định 2026
Lưu ý khi lựa chọn đơn vị kiểm định
Chủ đầu tư nên kiểm tra điều kiện năng lực của tổ chức kiểm định và sự phù hợp giữa năng lực của đơn vị với nhiệm vụ cần thực hiện.
Đặc biệt nên làm rõ:
- Đơn vị có phù hợp với loại công trình không?
- Phạm vi kiểm định được xác định thế nào?
- Đề cương có nêu rõ phương pháp không?
- Các thí nghiệm có phù hợp mục tiêu không?
- Có thực hiện tính toán khi cần thiết không?
- Báo cáo có thể hiện đầy đủ kết quả không?
- Trách nhiệm giữa các bên được xác định thế nào?
Một quy trình kiểm định tốt không nằm ở số lượng thiết bị hay số lượng phép thử, mà ở việc thu thập đúng dữ liệu cần thiết để trả lời đúng vấn đề mà công trình đang cần giải quyết.
Câu hỏi thường gặp về quy trình kiểm định xây dựng
1. Kiểm định xây dựng có bắt buộc phải khoan lõi bê tông không?
- Không phải mọi trường hợp đều bắt buộc khoan lõi. Phương pháp kiểm tra phải được xác định theo nhiệm vụ, hiện trạng và yêu cầu đánh giá của từng công trình.
2. Có thể kiểm định nhà không còn bản vẽ thiết kế không?
- Có thể thực hiện trong nhiều trường hợp. Khi thiếu hồ sơ, đơn vị kiểm định cần khảo sát, đo đạc và thu thập thêm dữ liệu thực tế để phục vụ đánh giá.
3. Kiểm định nâng tầng có cần tính toán kết cấu không?
- Thông thường việc đánh giá khả năng chịu lực cần dựa trên dữ liệu hiện trạng và tính toán phù hợp với tải trọng dự kiến sau khi nâng tầng.
4. Báo cáo kiểm định dùng để làm gì?
- Báo cáo là cơ sở kỹ thuật để đánh giá hiện trạng, xác định nguyên nhân hư hỏng hoặc xem xét khả năng đáp ứng yêu cầu kỹ thuật của công trình theo nhiệm vụ kiểm định.
5. Quy trình kiểm định xây dựng hiện nay căn cứ văn bản nào?
- Từ ngày 01/07/2026, hoạt động kiểm định xây dựng được thực hiện trong khung pháp lý mới của Luật Xây dựng 135/2025/QH15, Nghị định 207/2026/NĐ-CP và Thông tư 32/2026/TT-BXD cùng các quy chuẩn, tiêu chuẩn có liên quan.
Kết luận
Quy trình kiểm định xây dựng có thể khái quát thành 5 bước: xác định nhiệm vụ và thu thập hồ sơ – lập đề cương – khảo sát và thí nghiệm – phân tích, đánh giá – lập báo cáo kết quả.
Điểm quan trọng là phạm vi kiểm định phải được xây dựng theo mục tiêu thực tế của công trình. Nhà phố cần nâng tầng, nhà xưởng cần đánh giá tải trọng hay công trình bị nứt lún sẽ có phạm vi khảo sát và phương pháp kiểm định khác nhau.
Nếu đang chuẩn bị kiểm định, nên cung cấp cho đơn vị chuyên môn các thông tin gồm loại công trình, quy mô, năm xây dựng, mục đích kiểm định, hiện trạng và hồ sơ hiện có để xác định phạm vi công việc phù hợp.
Thông tin công ty TNHH Tư vấn Kiểm định Xây dựng Bình Dương:
- Hotline: 0918 556 729 Mr Tiên
- Email:kiemdinhxaydungbinhduong@gmail.com
- Website: kiemdinhxaydung.com
- Trụ sở chính: Số 29, đường số 2, khu Tái Định Cư Phú Hoà 11, khu phố Phú Lợi 3, phường Phú Lợi, Tp. Hồ Chí Minh